Bonussen hebben geen enkele reden van bestaan. Het standpunt van een bankier.
01-03-2011 |
De carrousel draait weer en we lezen het in de pers: samen met de eerste lentezon is ook het seizoen van de jaarlijkse bonussen aangebroken. Het gaat hier over bedragen die traders van grootbanken incasseren bovenop hun salaris van het jaar 2010. Die beloningen voor hun geleverde ‘prestaties’ variëren en kunnen in de honderdduizend gaan en soms zelfs in de miljoenen.
Business as usual dus. Terwijl de financiële en bancaire crisis van 2008-2009 nog lang zal doorwegen op de financiële situatie van meerdere landen, lijkt ze in de marktenzalen nog maar een vage herinnering. Net daar waar de bal aan het rollen is gegaan.
Zeker, er zijn wettelijke maatregelen genomen om de bonussen enigzins in te perken. In Europa bepaalt een richtlijn dat 40% van een bonus voortaan in de tijd gespreid moet worden, met een minimum van drie jaar. Ook moet de helft van de bonus in aandelen of andere effecten uitbetaald worden, en niet meer als cash.
Die maatregelen hebben hun verdienste. Het is beter dan niets. Toch is dat zowat het enige positieve punt, omdat die voorzichtige inperkingen niets veranderen aan het principe van de bonussen. De banken die het willen, blijven met een onverdedigbare beloningspolitiek onverantwoorde risico’s aanmoedigen, met als voornaamste motivatie het streven naar een zo groot mogelijke winst op een zo kort mogelijke termijn.
Nochtans is er geen reden voor dergelijke financiële stimulansen. De rol van een bankier is niet om de speculatie aan te wakkeren. Integendeel, bankiers zijn bemiddelaars: zij financieren projecten van kredietnemers met het geld dat spaarders hen toevertrouwen. En dat houdt per definitie de noodzaak in om boven alles te focussen op stabiliteit en de lange termijn.
Bankiers hebben een belangrijke rol, een vitale rol zelfs, voor de economie en voor de samenleving. Dat geeft hen echter niet het recht om te speculeren met geld dat hen is toevertrouwd. En zeker niet om gigantische bedragen uit te betalen die geen enkel verband meer houden met de realiteit.
Als bonussen niet goed te praten vallen en ze bankiers zelfs vervreemden van hun belangrijkste kerntaak, dan moeten ze afgeschaft worden. Dat is perfect mogelijk. Bij Triodos Bank zijn er geen financiële stimuli die het nemen van risico’s aanmoedigen. Daarenboven zijn we van mening dat behaalde resultaten de gezamenlijke verdienste zijn van alle medewerkers. Uiteraard, niet iedereen heeft dezelfde expertise, even veel ervaring of dezelfde verantwoordelijkheden. Daarom zijn de lonen verschillend. Iedereen draagt echter bij tot dezelfde doelstelling: een verantwoord gebruik van geld in dienst van duurzame ontwikkeling. Daarom is bij Triodos Bank bepaald dat de loonspanning tussen het laagste en het hoogste loon in de Triodos-groep niet groter mag zijn dan een verhouding van 1 op 10. Bovendien publiceren we elk jaar de werkelijke verhouding.
Bij Triodos Bank zijn er geen bonussen, en ook geen traders. Wij vinden het onnodig en een te groot risico om de basisfunctie van een bank, namelijk de financiering van de economie en de gemeenschap, te combineren met een puur speculatieve activiteit, waar een paar enkelingen groot profijt uit halen. Bonussen en speculatie gaan hand in hand en zijn onverenigbaar met het beleid van een duurzame bank. Om een volgende crisis af te wenden moeten ze duidelijk omkaderd worden. Enkel de wetgever is hiertoe in staat. De publieke overheden die tijdens de financiële crisis het laatste toevluchtsoord waren, hebben nu meer dan ooit tevoren het recht - meer nog, de plicht - om paal en perk te stellen aan ongezonde praktijken in de sector.
Olivier Marquet
Directeur Triodos Bank
