Ga rechtstreeks naarNavigatie, invoerveld:zoeken of deinhoud

De zorg van de toekomst: transformaties om op in te spelen

Het perspectief van een zorgondernemer op de zorgvastgoedsector

11-09-2015 | Tijdens de Healthcare Beurs 2014 organiseerde Triodos Bank twee seminaries over de toekomst van de zorg en zorgvastgoed. Johan De Muynck, CEO van Zorgbedrijf Antwerpen en één van de keynote speakers op het event, gaf ons de visie van een echte zorgondernemer op de markt. En zo’n blik van binnenuit loont. Er staan namelijk belangrijke transformaties aan te komen waar zowel zorgverleners als investeerders in zorgvastgoed op kunnen inspelen.

johan-de-muynck-610-x300

De zorg van de toekomst in 10 stellingen

Zorgbedrijf Antwerpen is niet enkel een bijzondere onderneming – het is een publieke speler die gerund wordt als een privaat bedrijf met de stad Antwerpen als enige aandeelhouder – het is ook één van de grootste zorgexploitanten van ons land. Vandaag telt het zorgbedrijf 2.800 RVT bedden, verspreid over 18 locaties, en kan het zo’n 3.300 serviceflats en 42 dienstencentra rekenen tot haar activa. Dagelijks bedient de zorggroep zo’n 16.000 klanten. Johan de Muynck, CEO van dit bijzondere, grote bedrijf, geeft zijn soms verrassende kijk op de toekomst van het zorgaanbod, aan de hand van 10 stellingen.

1. Terwijl de vraag het aanbod overstijgt, stijgt het belang van de sector

Tegen 2050 zal 28% van de Vlaamse bevolking ouder zijn dan 65 jaar. Een situatie die ertoe leidt dat de vraag naar zorg groter zal zijn dan het aanbod. “Zelfs indien we allemaal ons best doen, zullen we nog niet iedereen kunnen helpen”, voorspelt Johan de Muynck. Dit heeft zo zijn effecten op de plaats van de zorgsector binnen de economie: “De gezondheidszorg wordt economisch een belangrijke sector: hoge tewerkstelling, veel aankopen en een hoog volume aan investeringen.”

2. Een stagnerende levensverwachting creëert nieuwe focusgebieden

Verschillende studies tonen aan dat de levensverwachting niet meer toeneemt. Wel leven we langer gezonder, waardoor de moeilijke periode met een zware zorgbehoefte korter wordt. “Ik geloof niet dat we veel meer plaatsen in woonzorgcentra moeten creëren,” zegt Johan De Muynck. “Wel zal er veel meer gebruik gemaakt worden van thuisdiensten. Ouderen die wat moeilijker te been zijn, zullen zaken uitbesteden i.p.v. naar een woonzorgcentrum te gaan. Er zullen daarom meer investeringen gebeuren in thuiszorg, ook banken en investeerders moeten zich daaraan aanpassen.”

3. We wilden altijd al thuis blijven, maar nu wordt het mogelijk

Mensen willen niet naar een rusthuis gaan. Maar volgens De Muynck is dat niets nieuws. “Naar een rusthuis gaan staat symbool voor de laatste fase van je leven. Je moet dan dingen uit handen geven.” Nu ontstaat er dan ook een grote markt inzake aangepast wonen. Grote zorgspelers zullen hun diensten richten naar het verzekeren van de nabijheid en de zekerheid van zorg. De sterke groei van het aantal serviceflats bevestigt deze stelling.  

4. Evoluties in het zorgaanbod nopen nieuwe verplichtingen – over totaaloplossingen en tussenpersonen

Het zorgaanbod zal in de toekomst nog verder veranderen in termen van activiteiten. Zo zullen er meer grote groepen komen die een verscheidenheid aan zorgdiensten aanbieden (een evolutie die ook Sébastien Berden aangaf in zijn uiteenzetting ). Nieuw is echter het ontstaan van makelaarschap in de zorgsector, waarbij iemand een oplossing zoekt voor jouw specifieke zorgbehoeften. Het belang van eigen infrastructuur blijft volgens Johan De Muynck echter ongewijzigd: “Er moeten voldoende activa achter de zorgactiviteiten zitten. Als er anders morgen een faillissement komt, is dat dramatisch voor gebruikers.” De Muynck verwacht daarom ook dat de overheid gelijkaardige verplichtingen zal opleggen aan zorgondernemers als aan verzekeringsinstellingen.

5. Technologie vervangt geen mensen, maar kan wel zorgen voor efficiëntie waar gepast

Hoewel technologie een belangrijk onderdeel is, gelooft Johan De Muynck niet dat het mensen echt zal kunnen vervangen. “Iemand wassen kan je bijvoorbeeld niet aan een machine overlaten. Het gaat namelijk niet louter om dat wassen, maar om het menselijk contact.” De Muynck ziet wel een groot potentieel in technieken die onnodige verplaatsingen kunnen vermijden, zoals bv. een consultatie bij de dokter die verloopt via een internetplatform.

Healthcare Beurs 2014 - Johan De Muynck

6. We moeten leren ongelukken te verdragen

Werknemers in de gezondheidzorg staan onder een toenemende prestatiedruk. Deze komt deels van onze maatschappij, die simpelweg geen ongelukken meer aanvaart. De Muynck relativeert de kwestie en roept op tot nuance: “Een oudere die valt, dat is een probleem. Uiteraard moet je obstakels wegnemen, maar oudere mensen zullen nog altijd vallen. We moeten bij investeringen in gebouwen oppassen niet te ver mee te gaan in het creëren van een subjectief veiligheidgevoel.”

7. Logistiek en mobiliteit bieden kansen om te besparen

In logistiek en mobiliteit ziet Johan De Muynck ruimte tot besparen. “Waarom moet een patiënt altijd tot bij de huisarts? Vele zaken kunnen via telefoon of via nieuwe technologieën.” Ook voor zorgexploitanten zelf zijn verplaatsingen een dure zaak. “Het moment dat de verpleegkundige zich verplaatst van punt a naar b kost handenvol geld in de zorgdienstensector. We zullen moeten bekijken hoe we dat kunnen beperken, bijvoorbeeld door een systeem van tendering op gebieden.”

8. Mensen betalen meer uit eigen zak, maar zijn daartoe bereid

In een ziekenhuis betaal je vandaag gemiddeld 7% out of pocket (al dan niet gedekt door een hospitalisatieverzekering). In de gezinszorg is dat tussen de 10 en de  30 %, en in een woonzorgcentrum 50%. Bij serviceflats betaalt men  100 %. Het is deze laatste markt die zich volgens De Muynck vandaag het meest ontwikkelt. ”We gaan naar markten waar we meer en meer zelf betalen en we gaan daartoe bereid zijn,” besluit de CEO.

9. Met minder vrijwilligers moet maatschappelijk engagement komen van de ondernemers

“Men spreekt veel over de vermaatschappelijking van de zorg, maar ik geloof daar niet in,” vertelt Johan De Muynck enigszins verrassend. “Mensen hebben geen tijd om vrijwilligerswerk te doen.  Men gaat later op pensioen en dan zorgen de gepensioneerden  vandaag voor de opvang van hun kleinkinderen of zijn actief in het verenigingsleven.” De Muynck gelooft wel in waardegericht, ethisch ondernemen. “Ik vind het bijvoorbeeld niet correct om dienstencheques te verkopen aan iemand die ze niet nodig heeft of één serviceflat via een obligatie-uitgifte tot driemaal toe te verkopen.”

10. ‘Zorgen voor’ is van alle tijden (maar niet altijd zelf)

Mr. De Muynck gelooft sterk dat mensen voor elkaar willen zorgen – familie, maar ook mensen uit de buurt. Alleen is dat niet altijd mogelijk, bijvoorbeeld als de afstand te groot is. De uitbesteding van die zorg is dan één van de alternatieve oplossingen, besluit hij.

Lees ook de visie van Sébastien Berden, Head of Healthcare Cofinimmo