Terugblik 4de kwartaal 2017

 

Marktontwikkelingen

De wereldeconomie heeft in 2017 het beste jaar in meer dan een decennium achter de rug. De bedrijfsinvesteringen trokken aan door een positief sentiment, lage rente en betere bedrijfsprestaties, terwijl opkomende markten deelden in het groeiherstel van de ontwikkelde markten. Zo ontstond een breed gedragen herstel van de economische activiteit. De groei van de wereldeconomie is in 2017 naar verwachting gestegen naar 3,5%, ten opzichte van 3,0% in 2016. De inflatie is (ruim) onder de doelstelling van de centrale banken gebleven. Vooral in de VS is de inflatie lager dan op basis van de werkloosheid en de productiviteitsgroei zou mogen worden verwacht. In de eurozone daalde de kerninflatie naar 0,9% op jaarbasis, na een lichte stijging eerder in het jaar. De gematigde inflatie is de belangrijkste reden waarom de Fed en de ECB hun monetaire beleid slechts zeer geleidelijk kunnen normaliseren, ondanks de sterke economische groei. De Fed verhoogde de rente in maart, juni en december en kondigde in september de afbouw van haar balans aan. De ECB bereidde de markt ondertussen voor op het bericht in oktober, waarin de verlaging van de maandelijkse obligatie-opkopen van EUR 60 miljard naar EUR 30 miljard werd aangekondigd. Het politieke beeld bleek minder dramatisch dan velen aan het begin van het jaar hadden gevreesd. De nieuwe Amerikaanse regering had veel moeite om de campagnebeloftes waar te maken, maar boekte toch nog succes met een nieuwe belastingwet. In Nederland en Frankrijk kreeg het populisme, dat een jaar eerder nog succes kende in de VS en het VK, niet zoveel voet aan de grond als waarvoor werd gevreesd.

De markten brachten aantrekkelijke rendementen op. Vooral aandelen deden het goed, dankzij de positieve groeiverrassingen en een degelijke winstgroei. De obligatiemarkten hielden veel beter stand dan velen aan het begin van het jaar vreesden. Spreadproducten behaalden gezonde rendementen, terwijl staatsobligaties stabiliteit bleven bieden in plaats van de negatieve rendementen die sommigen als gevolg van de normalisatie van het monetaire beleid hadden verwacht. De volatiliteit daalde zowel op de aandelen- als de obligatiemarkten tot de laagste niveaus in jaren. De olieprijs trok in de tweede jaarhelft aan, dankzij de gestaag toenemende vraag en de stabiliserende schalieproductie in de VS. In de ontwikkelde markten hebben we geen echte opwaartse trend in de rentes op staatsobligaties gezien. De rentes staan wel hoger dan de dieptepunten uit 2016, maar in 2017 zijn ze per saldo weinig veranderd.

Beleggingen

Grote ondernemingen

De IT-sector was wereldwijd de best presterende sector. Binnen de portefeuille profiteerden met name Adobe Systems en Cisco Systems hiervan. Ook de koers van Paypal Holding profiteerde sterk van de groei van het online betalingsverkeer.

Het koersverloop van aandelen in de sector Cyclische Consumentengoederen binnen de portefeuille bleef achter bij het marktgemiddelde. Dit kwam vooral door koersdalingen van de onlinehotelboekingssite Priceline.com en de Spaanse kleding-retailer Inditex, onder andere bekend van het merk Zara. De aandelenkoers van mediaconcern Time Warner daalde vanwege bezwaren van de Amerikaanse mededingingsautoriteit, die een overname door AT&T kan vertragen. Koersherstel van Walt Disney en Nike boden onvoldoende tegenwicht in de sector.

In de sector Gezondheidszorg resulteerde een goede aandelenselectie van medische technologieaandelen voor een bovengemiddelde performance. Uitschieters waren bedrijven als Becton Dickinson en Dentsply Sirona. Ook de Amerikaanse zorgverzekeraars Aetna en Anthem stegen sterk in koers. Bij de farmacieaandelen presteerde Novo Nordisk duidelijk beter dan haar branchegenoten.

Aandelen gericht op duurzame energie toonden een uiteenlopend koersbeeld. Zo viel de koersontwikkeling van Vestas Wind tegen. Dit kwam met name door de (wereldwijde) overgang naar projectaanbesteding door met name een veilingensysteem, hetgeen prijs- en margedruk binnen de sector bewerkstelligde. De koers van First Solar steeg fors, deze producent van zonnecellen profiteerde van prijsstabiliteit waardoor het winstperspectief verbeterde.

In de sector Industrie toonden beleggers vooral interesse in de meer conjunctuurgevoelige aandelen zoals Xylem (waterinfrastructuur), Waste Management en Kubota (agrarische en bouw gerelateerde machines). Ook Rockwell Automation, een marktleider op het gebied van industriële automatisering en informatiesystemen, presteerde sterk.

Het relatief kleine belang in de Financiële Industrie deed het, met name door een zwakke koersontwikkeling van Svenska Handelsbanken, duidelijk slechter dan het sectorgemiddelde. Aandelen van vastgoedondernemingen toonden daarentegen een koersherstel. Sterkste stijgers waren Jones Lang Lasalle (dienstverlener commercieel vastgoed) en het Engelse Great Portland Estates.

Kleine en middelgrote ondernemingen

Binnen het thema ‘Klimaatbescherming’ toonden veel aandelen een interessante koersstijging. In de sector Energieopwekking blijven zon- en windenergie marktaandeel winnen, maar dat werd niet altijd omgezet in koerswinst. De introductie van een veilingensysteem voor projectaanbesteding leidt tot prijs- en margedruk voor producenten van windturbines, waardoor de koersontwikkeling van deze producenten tegenviel. Ook onzekerheid rond de Amerikaanse belastinghervormingen droeg bij aan de zwakke koersontwikkeling, aangezien de voordelige belasting van zonne- en windenergie wellicht op de schop zou kunnen gaan. Beter presteerden producenten van zonnecellen, die profiteerden van prijsstabiliteit en daardoor van winstverbetering. De koers van First Solar steeg het sterkst. Het bedrijf wordt gezien als de sterkste speler van de groep, met een degelijke balans en gunstige groeivooruitzichten. Ook SolarEdge, producent van omvormers, steeg sterk. Forse koersstijgingen werden daarnaast gerealiseerd door bedrijven als Universal Display (OLED voor tv’s) en Hydrogenics (brandstofcellen). Het aandeel Nordex (windturbines) werd op grond van tegenvallende vooruitzichten verkocht. Canadian Solar werd verkocht nadat de directie de intentie aangaf om het bedrijf van de beurs te halen. De vrijgekomen middelen werden herbelegd in Cree (LED verlichting).

Binnen het thema Schone Aarde was de koersontwikkeling tegenvallend. Met name aandelen gericht op luchtzuivering (uitlaatsystemen) en producenten van slimme meters daalden in koers. Wateraandelen, zoals het nieuw in het compartiment opgenomen bedrijf Evoqua, realiseerden een interessante koersstijging.

Binnen het thema ‘Gezond Leven’ stegen de aandelen Align Technologies (gebitsregulering) en Insulet (insuline infuussystemen) sterk in koers. Orthopediebedrijven en kleine niche-spelers als Ion Beam Applications en MdXHealth presteerden tegenvallend. In het compartiment zijn tijdens de verslagperiode ruilingen doorgevoerd van aandelen met een hoge marktkapitalisatie (zoals Zimmer Biomet Holdings en Essilor International) naar aandelen met een kleinere marktkapitalisatie. Hierdoor blijft de verhouding tussen grote en kleine ondernemingen in lijn met de richtlijnen van het prospectus. Het bedrijf PerkinElmer voldoet niet langer aan de duurzaamheidscriteria en werd verkocht.

Veel aandelen in het thema ‘MVO-Koplopers’ toonden een interessante koersstijging. Uitzondering was Tesla, dat de koers van het aandeel zag dalen als gevolg van opstartproblemen bij de productie van het nieuwe Model 3. Sprouts Farmers Market (biologische voeding) en Owens Corning (bouwmaterialen) werden aan dit segment toegevoegd. 

Obligaties

In het vierde kwartaal verkleinde het compartiment zijn posities in staatobligaties. De positie in semi-staatsobligaties werd vanwege de waardering afgebouwd om vervolgens de positie in bedrijfsobligaties te vergroten. Daarnaast werden de posities van zowel semi-staatsobligaties als bedrijfsobligaties geoptimaliseerd door het verlengen en verkorten van een aantal looptijden en het vervangen van een aantal posities en namen. Het compartiment heeft de bestaande posities vergroot in Renault, ING, en Heineken. Verder heeft het compartiment nieuwe posities ingenomen in KPN, Telenor, Proximus en Vodafone.