Nog meer geld naar natuurverlies, of eindelijk naar natuurherstel?

Overheden geven wereldwijd nog steeds veel geld uit aan activiteiten die schadelijk zijn voor natuur en biodiversiteit. Denk aan steunmaatregelen die intensieve landbouw, fossiele brandstoffen – zo’n 15 miljard in België alleen al – of andere vervuilende activiteiten aantrekkelijk houden. Naar natuurbehoud en -herstel gaat er in verhouding een habbekrats. “Dat is alsof je een huis aan het bouwen bent terwijl je de fundering sloopt,” stelt Hein Brekelmans, beleidsmedewerker bij Triodos Bank.  

Dat moet anders, want het is slecht gesteld met de biodiversiteit op onze aarde. Door klimaatverandering staan steeds meer ecosystemen en plant- en diersoorten onder druk. Meerdere studies voorspellen dat zelfs bij relatief milde klimaatscenario’s tussen de 3 en 6 miljoen dier- en plantsoorten zullen uitsterven in de komende vijftig jaar. 

Subsidiestelsel hervormen

Werk aan de winkel dus. De biodiversiteitstop in Armenië kan wat dat betreft een cruciaal moment zijn. Hein: “Tijdens de vijftiende biodiversiteitstop in 2022 ondertekenden 196 landen het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework (GBF). Dit akkoord bevat 23 doelen om verlies van biodiversiteit en natuur te stoppen en om te buigen naar herstel. Tijdens de biodiversiteitstop in Armenië wordt voor het eerst geëvalueerd of we op koers liggen. En hopelijk komen er allerlei acties en coalities uit voort die de boel zullen versnellen.”

Vanuit Triodos Bank reist Hein af naar Armenië om meerdere evenementen te organiseren, paneldiscussies bij te wonen en bovenal onze visie te delen als Triodos Bank. Dat doet hij samen met CCO Jacco Minnaar, onderzoeker Pjotr Tjallema en Nature-based Solutions-expert Simon Scholl. “Samen met een brede internationale coalitie van meer dan 130 bedrijven en financiële instellingen gaan we een gezamenlijke oproep aan ministers overhandigen. De kernboodschap is simpel: stop met subsidies die natuurvernietiging stimuleren en beloon juist het beschermen en herstellen van de natuur. Het is tijd dat we ons geld de goede kant op laten stromen.”

Financiële sector aan zet

De financiële sector heeft een essentiële rol te spelen in de strijd tegen biodiversiteitsverlies. Het is de hoogste tijd dat financiële instellingen die rol ook opnemen, stelt Hein. “Een veelgehoorde uitspraak in de financiële sector is: ‘Wij financieren wat de markt van ons vraagt.’ Dat is vooral een gemakkelijk excuus om geld te blijven steken in zaken die veel rendement opleveren, maar schadelijk zijn voor de natuur”, aldus Hein. “De financiële sector is echt aan zet om zélf te veranderen en proactief andere keuzes te maken.”

Er zijn grofweg drie dingen die banken en andere financiële instellingen kunnen doen tegen biodiversiteitsverlies. Hein: “Ten eerste: stoppen met het financieren van zaken die bijdragen aan klimaatverandering en schadelijk zijn voor de natuur. Bij Triodos Bank hebben we om die reden duidelijke uitsluitingscriteria, onder meer op het vlak van dierenwelzijn, mensenrechten of wapens. Zo verstrekken we bijvoorbeeld ook geen leningen aan de fossiele industrie.”

Dat laatste is belangrijk in de strijd tegen biodiversiteitsverlies. Wereldwijd wordt ongeveer 73% procent van de broeikasgassen uitgestoten door de fossiele industrie. Bovendien kan de infrastructuur voor fossiele brandstoffen leefgebieden van dieren opdelen of vernietigen. “Ik hoor in de financiële sector weleens: ‘Als wij het niet financieren, doen anderen het wel.’ Dat is natuurlijk onzin. Als elke bank vanaf vandaag de criteria van Triodos Bank zou hanteren, worden er morgen geen olieplatforms meer gefinancierd. Overheden kunnen hier overigens ook een cruciale rol in spelen, door strengere wet- en regelgeving te introduceren over wat banken wel en niet mogen financieren en subsidies de juiste kant op te sturen.”

Financier natuurbehoud

Behalve schade aan de natuur beperken of zelfs voorkomen, kunnen banken ook bijdragen aan natuurherstel. “Een goed voorbeeld zijn Nature-based Solutions”, zegt Hein. “Dit zijn oplossingen waarbij we de kracht van de natuur benutten om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Denk aan voedselbossen, natuurinclusieve landbouw of het herstellen van bossen en draslanden. Triodos Bank financiert dergelijke projecten.”

“Juist daarom is het zo belangrijk dat overheden subsidies hervormen”, vervolgt hij. “Stop met het financieel stimuleren van natuurvernietiging en zorg dat juist het beschermen en herstellen van natuur wordt beloond.”

Samenwerken en lobbyen voor systeemverandering

Ten derde kunnen banken simpelweg van zich laten horen, inspirerende ontwikkelingen op de kaart zetten en pleiten voor systeemverandering. Hein: “Subsidiehervorming en financiering zijn belangrijke thema’s tijdens deze top. Daar hebben wij veel zinnigs over te zeggen. Daarom hebben andere organisaties ons ook gevraagd om te komen. Als je écht impact wilt hebben op de uitkomsten van een COP, moet je er fysiek bij zijn.”