Ga rechtstreeks naarNavigatie, invoerveld:zoeken of deinhoud

De zorg van de toekomst: uitdagingen maken plaats voor opportuniteiten

Het perspectief van een vastgoedinvesteerder op de zorgvastgoedsector

11-09-2015 | Tijdens de Healthcare Beurs 2014 organiseerde Triodos Bank twee seminaries over de toekomst van de zorg en zorgvastgoed. Sébastien Berden, Head of Healthcare van het vastgoedfonds Cofinimmo, zette als één van de keynote speakers zijn visie uiteen. Wat blijkt? De zorgsector van vandaag wordt gekenmerkt door een aantal uitdagingen, uitdagingen die interessante opportuniteiten creëren binnen zorgvastgoed.

Sébastien Berden, Head of Healthcare van het vastgoedfonds Cofinimmo

Van trends, uitdagingen en opportuniteiten

Hoewel het bedrijf nog maar een decennium actief is in zorgvastgoed, kan Cofinimmo reeds terugkijken op een knap traject binnen de sector. Vandaag is het Belgische beursgenoteerde bedrijf eigenaar van zo’n 140 zorggebouwen, verdeeld over België, Nederland, Duitsland en Frankrijk. Ook voor de toekomst is Sébastien Berden overtuigd van het potentieel binnen de sector. Hij ziet daarvoor drie belangrijke trends.

1. Budgettaire strengheid bij de overheid: aflossen van budgettaire spanningen

De Head of Healthcare van Cofinimmo windt er geen doekjes om: de graduele toename van de kosten van de sociale zekerheid in West-Europa is een feit. Waar deze in de meeste landen vandaag nog ongeveer 10% van het BBP bedraagt, zou deze op relatief korte termijn al kunnen oplopen tot 20%. Grote schuldige is de sterke toename van het aantal begunstigden van de sociale zekerheid, en de graduele afname van het aantal personen dat bijdraagt. Deze kostenstijging zal budgettaire spanningen veroorzaken voor andere overheidsdiensten, waardoor overheden op zoek moeten gaan naar besparingen binnen de zorgsector. Infrastructuurkost is dan één van de eerste plekken waar naar gekeken wordt.

2. De evolutie van de zorgvraag: genoodzaakte specialisatie leidt tot veroudering

Ook de aard van de zorgvraag heeft een impact op de zorgvastgoedsector. Mr. Berden ziet hier verschillende factoren spelen. Ten eerste is er een sterke toename van het aantal chronisch zieken. Ten tweede gaan ouderen steeds op latere leeftijd naar een woonzorgcentrum. Vaak leidt dit tot multimorbiditeit, waarbij meerdere ziekten elkaar onderling beïnvoeden. Beide factoren dragen ertoe bij dat zorginstellingen zich in de toekomst meer zullen moeten specialiseren, wat dan weer betekent dat bestaande infrastructuur sneller zal verouderen.

3. Grote nood aan infrastructuur: horizon 2050

Vandaag zijn er in België grosso modo 138.000 bedden beschikbaar voor 140.000 ouderen. De wachttijd voor opname in een woonzorgcentrum bedraagt nu al 3 tot 6 maanden. En tegen 2050 komen er ongeveer nog eens 100.000 zorgbehoevende ouderen bij. De nood aan een uitbreiding van de infrastructuur is daarmee overduidelijk. Meer nog, Zorgnet Vlaanderen schat de jaarlijkse investeringskost voor uitbreiding en vervanging van infrastructuur in de ouderenzorg op 400 miljoen euro. En dat tot 2050.

De reactie van de zorgsector: kijken naar het buitenland

Bovenstaande trends spelen zich niet af in een vacuüm, verre van. Mr. Berden ziet dagelijks nieuwe zorgprojecten die op zorgvraag, budget en infrastructuurgebrek inspelen.

Doordat woonzorgcentra bv. meer en meer geconfronteerd worden met multimorbiditeit, moeten ze zorgen voor een veel complexere ondersteuning. Om de opvang toch betaalbaar te houden, kiezen steeds meer woonzorgcentra voor volume. Een instelling van 160 bedden is vandaag veeleer de regel, dan de uitzondering.

Berden ziet ook het fenomeen van de revalidatieklinieken opduiken. Zo kiest Frankrijk ervoor om personen na een zware operatie te laten revalideren in een aangepaste omgeving. Los van het ziekenhuis, maar wel in de nabijheid om de opvolging door de chirurg te vergemakkelijken. Ook Duitsland kiest resoluut voor dit concept. Voordeel is dat het de dure opvang in een ziekenhuis drastisch beperkt.

In Nederland ziet Berden het fenomeen van privéklinieken die zich richten op niet-complexe, maar veelvoorkomende medische ingrepen (bv. operaties aan de knie). Deze activiteit wordt toevertrouwd aan privéziekenhuizen die in een concurrentiële markt actief zijn, met dus een positief effect op de prijs – zowel voor de patiënt als de gemeenschap.
Anderzijds zet Nederland ook in op lokale zorgcentra. Een zorgpunt in de buurt die naast medische consultaties ook de opdracht heeft om ouderen langer thuis te laten wonen. Op die manier wil men de gespecialiseerde ziekenhuizen ontlasten van een aantal taken.

 

Sébastien Berden, Head of Healthcare van het vastgoedfonds Cofinimmo

De vraag is groot, maar de financiering moet volgen

Vandaag is het uitstaande kredietvolume in de Belgische sociale sector ongeveer 6 miljard euro. Aangezien het gemiddelde ziekenhuis 20 jaar oud is, heb je alleen al voor de renovatie van verouderde ziekenhuizen hetzelfde bedrag aan financiering nodig. En dan heb je nog geen antwoord voor de uitbreidingsnood in de ouderenzorg of ambulante voorzieningen,” geeft Sébastien Berden aan. “Er is met andere woorden nood aan alternatieve financieringsmethodes.”

Eén van de spelers die zo’n alternatieve financieringsmethode kan aanreiken, zijn de Real Estate Investment Trusts (REIT), zoals de Belgische SICAFI Cofinimmo. REITs zijn in de VS ontstaan in de jaren ’70 om het geld van de kleine spaarder in te zetten voor de financiering van infrastructuur op lange termijn. Vandaag zien we dergelijke actoren opduiken voor de financiering van grote gebouwen of in het kader van PPS projecten, maar het kan ook breder. In de VS zijn er bijvoorbeeld REIT’s die investeren in labo’s, poliklinieken, serviceflats, skilled nursing facilities, etc. “Cofinimmo heeft de ambitie om de eerste pan-Europese Healthcare REIT te worden en zo een brede diversificatie van de portefeuille te verwezenlijken,” besluit Sébastien Berden.

Lees ook de visie van Johan De Muynck, CEO Zorgbedrijf Antwerpen