Ga rechtstreeks naarNavigatie, invoerveld:zoeken of deinhoud

Duurzaamheid evalueren en rapporteren in de vastgoedsector

Op woensdag 1 april organiseerden GRESB en Bopro in samenwerking met Triodos Bank een conferentie in Brussel over duurzaamheid in de vastgoedsector. Sabine Denis, Change Executive Officer bij Business & Society Belgium, stipte tien trends aan, terwijl Sander Paul van Tongeren, Head of Europe bij GRESB, toelichting gaf bij het GRESB-benchmarksysteem. Aansluitend nam een panelgesprek met prominenten de duurzaamheid en ethiek van de sector onder de loep. Uit het gesprek resulteerde onder andere dat bedrijven in tegenstelling tot enkele jaren geleden vandaag niet meer met scepsis tegen duurzaam ondernemen aankijken. Wij plaatsen voor u de opmerkelijkste trends en meest markante uitspraken op een rijtje.

Welke verduurzamingstrends zijn merkbaar in de vastgoedsector? En hoe groen kleurt het portfolio van vastgoedbedrijven en beleggers? Sabine Denis, Change Executive Officer bij Business & Society Belgium en Sander Paul van Tongeren, Head of Europe bij GRESB, beten de spits af.

Duurzaamheid evalueren en rapporteren in de vastgoedsector

Inzake duurzaamheid evolueert de sector in de juiste richting, maar het moet sneller, vindt Sabine Denis. Een tiental trends toont aan dat de sector op het goede spoor zit, maar brede implementatie is een must. Een select overzicht.

Waar bedrijven voorheen individueel efficiënte producten ontwikkelden, moeten ze op termijn de krachten bundelen om efficiënte systemen op de markt te brengen. Isofinish, een isolatie- en afwerkingsconcept voor buitengevels op de wereld gezet door verschillende producenten samen, is daarvan een mooi voorbeeld. Daarnaast moet een korte termijnperspectief toegespitst op individuele projecten evolueren naar een lange termijnactieplan voor gehele vastgoedportefeuilles.

Tot voor kort was ‘passief’ het trending topic in de bouwsector. Op termijn moet dit ‘productief’ worden, waarbij gebouwen zelf energie creëren. Ecodesign met duurzame materialen en de bijhorende voetafdruk zijn goed, maar weldra moet ook flexibiliteit een belangrijke rol gaan spelen. Denk aan modulaire structuren en concepten zoals social housing. Ook stipt Sabine Denis de wending van een circulaire naar een functionele economie aan. Sommige bedrijven doen al aan circulaire economie. Ze recycleren zoveel mogelijk aanwezige of al reeds gebruikte materialen. Een volgens Denis merkbare volgende trend is dat bedrijven overstappen op functionele economie, die deel uitmaakt van de circulaire economie. Hierbij ligt de nadruk op het gebruik van een product en niet zozeer op het bezit ervan. In dit systeem betaal je voor het gebruik van een product in plaats van voor het product zelf.

Waar vroeger de nadruk lag op een veilige context van een bouwproject, moeten we meer aandacht besteden aan de sociale context. Werkgelegenheid creëren voor lokale werklozen is daarvan een voorbeeld. Bestaande financieringssystemen zetten in op makkelijk haalbare oplossingen. Een nieuwe trend kijkt verder en gaat op zoek naar alternatieven zoals crowdfunding. Ook stapt de overheid mee in de zogenaamde PPS-projecten en dirigeert ze niet enkel meer vanaf de zijlijn.

Tot slot duidt Sabine op het belang van transparantie op het vlak van Environmental, Social and Governance (ESG). Openlijke rapportering en een toetsbare supply chain zijn daarbij van tel. The Global Real Estate Sustainability Benchmark (GRESB) blijkt daarbij een handige tool.

GRESB: duurzaamheid aantonen

De vastgoed- en bouwsector is samen met de mobiliteitssector één van de grootste energieverbruikers en vervuilers. Strikte milieu-eisen enerzijds en rapportage aan de buitenwereld en de gebruikers zijn daarom noodzakelijk binnen de vastgoedsector, stelt Sander Paul van Tongeren. The Global Real Estate Sustainability Benchmark (GRESB) staat hen daarin bij.

GRESB is een benchmark die het duurzaamheidsbeleid van vastgoedfondsen en –portefeuilles wereldwijd beoordeelt. Elk voorjaar verzamelt GRESB online de gegevens van vastgoedbedrijven en particuliere fondsen over een reeks van duurzaamheidthema’s, zoals Performance indicators, Building Certifications en Stakeholder Engagement.
De uitslag van de GRESB- benchmark geeft de deelnemers inzicht in hun eigen resultaten in vergelijking met voordien behaalde resultaten. Ook zien ze hoe ze scoren ten opzichte van andere deelnemende bedrijven en portefeuilles. Zo kunnen vastgoedeigenaren- en beleggers hun ambities (her)formuleren richting een duurzamere portefeuille.
De analyse neemt twee hoofdaspecten in ogenschouw: Management & Beleid en Implementatie & Monitoring. De bedrijven belanden daardoor in vier categorieën, gaande van green starter (het bedrijf denkt aan duurzaamheid, maar nog niet toegepast en zonder monitoring) en green talk (er is sprake van een duurzaam beleid en men communiceert hierover extern, maar de focus op de uitvoering blijft achterwege) tot green walk (beleid en monitoring zijn een feit maar externe transparantie ontbreekt) en green star (beleid en monitoring zoals het hoort: kortom de uitgebreide groene levenswandel in woord en daad).

Dit jaar vindt het onderzoek voor de 6de keer plaats. De uitkomsten van de survey 2015 worden begin september bekendgemaakt.

Duurzaamheid als echte investering

Een levendig debat plaatste een orgelpunt aan het einde van de conferentie. Het panel, dat bestond uit Serge Fautré (CEO van AG Real Estate), Sabine Denis (Change Executive Officer bij Business & Society Belgium), Vincent van Dessel (CEO van Euronext Brussels), Olivier Marquet (Managing Director bij Triodos) en Laurent Carlier, (CFO bij Befimmo) werd gemodereerd door journalist Jean Blavier. Die vatte de discussie aan met de vraag wat duurzaamheid concreet betekent in de respectieve bedrijven van de panelleden. Serge Fautré (AG Real Estate) drukte er meteen op dat bedrijfsleiders moeten beseffen dat ze effectief moeten investeren in duurzaamheid als ze daar de vruchten van willen plukken. Bedrijven die dit niet doen, verwijt hij een gebrekkige langetermijnvisie. Het vastgoedwezen is door zijn quasi permanent karakter een sector die verplicht is ver vooruit te denken.

Duurzaamheid evalueren en rapporteren in de vastgoedsector

Nieuwbouw niet voldoende competitief

De Belgische immobiliënsector speelt op het vlak van duurzaamheid dan ook een voortrekkersrol, althans wat nieuwbouw betreft. Enkel zouden die nieuwe gebouwen tegen competitievere prijzen moeten worden aangeboden. Het probleem is volgens Olivier Marquet (Triodos) dat veel ondernemingen opkijken tegen de hoge btw-kosten van bouwen. Daardoor vestigen zij zich vaak in bestaande panden, die 98% van de vervuilende gebouwen uitmaken. Nochtans kan de publieke perceptie van een bedrijf er sterk op vooruit gaan wanneer het zich bijvoorbeeld in een energiezuinig gebouw vestigt. Maar dan moeten volgens Sabine Denis (Business & Society Belgium) ook alle andere elementen erop wijzen dat dat bedrijf milieubewust is en zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt.

Duurzaam én rendabel ondernemen

En dan zijn we aanbeland bij dé vraag die het krachtvoer voor de discussie bleek: wat te doen met de kritiek dat duurzaam en ethisch ondernemen vooral een marketingconcept is, een soort groen gewassen lege doos? Volgens Vincent van Dessel (Euronext Brussels) hangt er inderdaad veel promotie rond ethisch en duurzaam ondernemen, maar is dit ook noodzakelijk. Het zijn namelijk die marketingtools die de perceptie bij het publiek creëren en zo de beweging voorttrekken. Dit is bijvoorbeeld het geval bij zichtbare bedrijven zoals Befimmo, dat deel uitmaakt van de BEL20. Toch erkent Laurent Carlier dat rentabiliteit bij het merendeel van de investeerders nog altijd het belangrijkste criterium is. Dat is volgens Sabine Denis ook normaal. Het is achterhaald dat duurzaam ondernemen louter liefdadigheid en bureaucratie is. Wel is er nood aan duidelijke benchmarks ter vervanging van de subjectieve CSR-rapporten, zodat geldschieters bedrijven kunnen vergelijken wanneer ze duurzaam en ethisch willen investeren. Pas dan zullen alle dozen zowel aan de buiten- als aan de binnenkant groen kleuren.